De psychologie van een oprecht compliment

Martijn Gijsbertsen

Als portretfotograaf ben ik al enkele jaren verbonden aan Stavoor voor het geven van de workshop Anders Kijken! De workshop heb ik al vele malen gegeven, bij Stavoor en daarbuiten, en alhoewel de start van de workshop altijd gelijke reacties oproept, is de uitkomst tot nu toe altijd uniek geweest.

Het Calvinisme heeft zich flink in de Nederlandse gedagscultuur genesteld. Hiermee bedoel ik niet zozeer de strikte betekenis, het theologische gedachtegoed van de hervormer Johannes Calvijn (1509-1564). Maar wel de manier waarop het in ons populair taalgebruik wordt toegepast, namelijk dat Calvinisme een verzameling eigenschappen beschrijft die typisch Nederlands zouden zijn. Voorbeelden zijn ingetogen gedrag, ingetogen in het uiten van emoties, niet te koop lopen met je successen en een eigenschap zoals zuinigheid. Wat korter door de bocht omschreven: Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.

Als portretfotograaf gaat er nauwelijks een dag voorbij waarop ik niet iemand portretteer. In ongeveer 75% van al deze ontmoetingen hoor ik binnen 10 minuten twee tegenwerpingen:

  1. Ik vind het eigenlijk niet leuk om te poseren voor een foto;
  2. Ik sta het leukste op foto’s die gemaakt werden toen ik het niet doorhad.

Inmiddels weet ik wel beter, van beide beweringen klopt niets. Het poseren voor een foto vergelijk ik wel eens met het begin van een workshop of training en dan met name het voorstelrondje op de eerste dag. Je kent elkaar nog niet en de trainer stelt voor om even de kring rond te gaan. Ieder vertelt zijn naam, leeftijd, beroep en iets persoonlijks over zijn of haar motivatie. Het opnoemen van deze informatie over jezelf is voor niemand natuurlijk een echte opgave en toch ervaart bijna iedereen opwinding en wat stress, vlak voor die aan de beurt is om het woord te nemen. En dit is met poseren voor een foto precies zo, je ervaart wel wat stress en opwinding maar uiteindelijk is het niet zo moeilijk, als je je er voor inzet. Het onwennige gevoel om actief te poseren zit hem in onze Calvinistische inslag. Jezelf in de spotlight plaatsen en een podium pakken, dat doe je niet. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg!

Compliment

Een goede portretfotograaf is getraind in het doorbreken van deze barrière en kan in korte tijd een goed portret aan iemand ontlokken. Dat je met een aantal goede tips en begeleiding al een heel eind komt zal je ontdekken tijdens de workshop Anders Kijken! Waar men elkaar in groepjes portretteert en veelal verbaast staat van de foto’s die men van elkaar maakt.

Na het fotograferen worden de portretten bekeken en besproken met groepsgenoten. Deze manier van werken legt de verschillen bloot tussen hoe men zichzelf ziet en hoe men door anderen wordt gezien en ervaren. Dit levert vaak een wonderbaarlijk verschil op waarbij de geportretteerde dikwijls wordt verrast door oprechte complimenten. Het in ontvangst nemen van zo een compliment is niet voor iedereen even makkelijk. Als je twijfelt over hoe je dat moet doen, dan zeg je gewoon ‘Dankjewel!’.

Martijn Gijsbertsen

Zie www.martijngijsbertsen.nl/

Deze foto´s zijn uit het boek Turning 65 van Martijn Gijsbertsen.

 

 

Terug