Er valt niks te doen

Deze zin viel me in toen ik lang geleden voor de eerste keer in de Himalaya was. Met een kleine groep kamperen in de bergen en kijken naar de maan die opkwam. Ik was ontroerd, door de maan en door deze zin. Ze loopt nog steeds met me mee.

In de Pensioen in Zicht cursussen hoor ik mensen vaak noemen dat ze zich verheugen op niks doen, op niks moeten. Hoe leuk het werk soms ook was, de vrijheid door verlossing uit dit ‘keurslijf’ lokt. Begrijpelijk, velen zijn jong begonnen met werken, loopbanen van 30 tot 50 jaar zijn geen uitzondering.

Toch roept dit verlangen om niks te doen bij mij altijd vragen op, zeker in onze doenerige cultuur. Als je vraagt wat niets doen inhoudt, hoor je onder andere:

– huis en tuin bijhouden, klussen
– sporten, fietsen, wandelen
– lezen
– zorg voor ouders, kinderen, kleinkinderen, buren en vrienden
– muziek maken en zingen
– actief in…….

Oneindig aan te vullen met wat de actieve en vaak vitale zestigplussers doen. Actief, betrokken en bezig blijven schijnt heilzaam te zijn. Er ligt een wereld aan mogelijkheden tussen actief zijn en niets doen. Dat roept vragen op als ‘Wat is een keuze?’, ‘Wat is moeten?’ en ‘Wat wil ik graag?’

In de filosofische PIZ-driedaagse memoreerde ik het experiment van filosofe Joke Hermsen om in haar huis in Frankrijk een paar dagen helemaal niets te doen. Het viel haar zwaar. Geen internet en telefoon, geen boeken, geen aantekeningen. Alleen de noodzakelijke levensbehoeften. Net als in een stilteretraite of nature quest, in stilte een poosje in de natuur zijn. Misschien is dit wel het meest confronterende wat je een dag, een week een maand kunt (niet)doen! Alleen zijn met je gedachten.

Zo rigoureus hoeft het voor velen niet, hoewel het wandelen van de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella elementen hiervan heeft, in rust stap voor stap een overgangsritueel.

Veel dagelijkser voor pensionado’s én voor werkenden is het inbouwen van rustmomenten, de balans tussen ontspanning en activiteit en, net als in de Blauwe Zones, rustdagen, zoals de zondagstilte vroeger was.

‘Bouw rustpunten in.
Het is op zulke momenten dat inspiratie opborrelt,
een oplossing voor een probleem zich aandient,
men beslist om het over een andere boeg te gooien.’

 ‘Elke grote cultuur heeft een vaste rustdag in de week.
Als men zijn mentale welzijn ernstig wil nemen, dan moet men die rust in ere houden.’

Beiden van Joke Hermsen


‘Niets doen is ontzettend moeilijk. Je weet nooit wanneer je klaar bent.’

Omdenken

Ik mijmer hierover nog wat door, terwijl de maan vanzelf weer opkomt en er niets te doen valt.

Lieneke Akkerman
Trainer PIZ

 

Boekentips:
Joke Hermsen – Stil de Tijd, pleidooi voor langzamer leven, Arbeiderspers
Joke J. Hermsen, Kairos – Een nieuwe bevlogenheid, Arbeiderspers
Essay van Joke Hermsen – Melancholie van de onrust, Stichting Maand van de Filosofie

Terug