Filosofische bagage voor de toekomst.

‘De zinnigste dingen schieten je al wandelend te binnen’ stelde Nietzsche al.*

Filosofische bagage voor de toekomst1 Filosofische bagage voor de toekomst2
Nagenietend van een hele bijzondere en zonnige driedaagse op Oldruitenborgh wil ik je graag meenemen met een aantal vragen, waar de deelnemers in de filosofische Pensioen in Zicht-cursus letterlijk en figuurlijk mee gewandeld hebben.

De startvraag is geïnspireerd op wat ze in de Afrikaanse cultuur aan vreemden vragen: wat is je verhaal? In het westen vragen we vaak vanuit gemak en veiligheid ‘wat doe je (voor werk)?’ Ook een boeiende vraag, maar fijn om het eens heel anders aan te vliegen.

Na korte mijmertijd deelt iedereen een paar flarden van dit verhaal. Verrassend vaak ging het over life events en in mindere mate over werk: afkomst (o.a. Groningen, Molukken, Australië); auto-ongeluk als jong mens; groot gezin van afkomst en wat daaruit geleerd is; platteland en meerdere boerenafkomsten; ziekte en dood van partner; al dan niet gerealiseerde jeugddroom.

 

Daarna gingen we op een leeftijdskring zitten en werd zichtbaar dat de jongste 55 en de oudste 67 jaar is. Maar wat betekent deze leeftijd/levensfase voor jou? Dan krijgt de diversiteit een stem: rust en niets meer moeten wordt herhaaldelijk genoemd. Vrij van verplichtingen, ruimte voor mezelf, verlangen naar die vrijheid en opluchting (Goethe: stoppen met verplichtingen geeft opluchting). Maar ook accepteren en onder ogen zien van vergankelijkheid, voelen van langere hersteltijd in eigen lijf en verlies van dierbare leeftijdsgenoten, geïllustreerd met de Drentse uitspraak ‘er zijn al meerdere mensen uit de klompen gevallen’. Veel toejuichen van rijpheid, levenswijsheid, humor en relativering. En zorg over zingeving en betekenisgeving als werken stopt.

Eigenlijk is dit de opmaat naar het thema: ‘Ik werk dus ik ben’, met filmfragmenten uit dit programma van Stine Jensen.* Daaruit vloeit de vraag voort ‘Wie ben ik als ik niet meer werk?’ Wandelend in het park in de intimiteit van een tweetal, delen we wat jij wilt loslaten en verwelkomen nu het betaald werken stopt.

De volgende dag is filosofe en veranderkundige Remi van de Elzen onze gast. Ze komt snel to the point met de vraag ‘Is je leven gelukt?’ Bij deze vraag kun je ontdekken wat voor jou waardevol en vreugdevol is. Een greep uit de noties die geroepen werden: tevredenheid; worden wie je bent (Goethe); kinderen; balans pijn en plezier; talent laten zien; iets betekenen voor anderen. In aansluiting hierop heeft Covey het gedachtenexperiment gelanceerd ‘Wie wil ik straks geweest zijn en wat is daar nu voor nodig?’

Met Remi kijken we naar de Kunst van het Ouder worden. In de media en politiek is ouder worden vaak zorgelijk. Anderzijds is goed oud zijn gelijk aan zo lang mogelijk jong blijven: ‘Wij trotseren het verval!’ Er zijn andere verhalen nodig om ons mee te identificeren, rolmodellen, uitdagingen en lessen in afhankelijk durven zijn! De grootste uitdaging voor deze babyboomgeneratie! Deze derde levensfase kun je zien als namiddag, met eigen kwaliteiten en eigenheid. Het wordt ook wel de leeftijd van de filosoof genoemd. En zoals Rene Gude het noemt ‘een tijd om te oefenen om flexibel om te gaan met mensenpech’.

Als afronding van de workshop met Remi wandelen we met de vraag ‘Wie ben ik, met of zonder werk?’
Filosofische bagage voor de toekomst3
Daarna volgen boeiende bijeenkomsten over lessen uit keerpunten en de levenswandel van Anton Heyboer met verve uitgelegd en uitgebeeld door Boudewijn in de Heilige Geest kapel te Vollenhove

 

 

En varen in de schemer op de Wieden, de natuur en de elementen beleven en proeven van het water.

Filosofische bagage voor de toekomst4 Filosofische bagage voor de toekomst5

We sluiten af met de Blauwe Zones en een prachtige ronde over Schoonheid en Troost, dit maakt deze driedaagse compleet.

Als Rene Gude mij zou vragen “Waar kom jij je bed voor uit?”, dan zou ik antwoorden ‘Voor deze filosofische driedaagse, waarin openheid over mensenpech en mensengeluk met veel humor en diepgang konden dansen’.

Dank aan iedereen, speciaal aan Remi, ook voor haar laatste oproep realiseer je de eigen wijsheid en deel dit vooral royaal uit.

Lieneke Akkerman, trainer Stavoor
* Lopen loutert-over de spiritualiteit van wandelen-M. Jourdan. allerlei filosofen over wandelen en natuur.
* Uitzending gemist: Ik werk dus ik ben Stine Jensen. NPO april 2012


Terug